ՔՐԻՍՏՈՍԻ ՄԱՐԴԵՂՈՒԹՅԱՆ ԽՈՐՀՈՒՐԴԸ

 ՓՐԿԱԳՈՐԾՈՒԹՅՈՒՆ

 Մեր հյուրն է Տաթեւի վանքի վանահայր Տ. Միքայել աբեղա ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԸ


 — Հա՛յր սուրբ, ինչո՞ւ Աստված մարդացավ, իջավ երկնային անհաս բարձունքից ու առավ մարդկային կերպարանք, եւ ինչի՞ց փրկեց մեզ Քրիստոսը։

 

— Հովհաննեսի Ավետարանում Տերն ասում է. «Ոչ ոք երկինք չի ելել, եթե ոչ Նա, որ իջավ երկնքից` մարդու Որդին, որ երկնքից էր…» (Հովհ.Գ 13): Իրապես. երբ Աստված արարում էր աշխարհը, Ինքն էր միայն երկնքում, ոչինչ գոյություն չուներ, սակայն վեցերորդ օրն ստեղծեց մարդուն ու դրեց նրան եդեմական պարտեզում: Եկեղեցու սուրբ հայրերն ասում են, որ եդեմական պարտեզը մի միջասահման վայր էր երկնքի ու երկրի միջեւ. այն կես աստիճան մոտ էր Երկնքի արքայությանը, ինն աստիճան հեռու՝ դժոխքից: Ադամին փոքրիկ պատվիրան էր տրվել, որը կատարելով` մարդը պետք է մտներ Երկնքի արքայություն, սակայն, ցավոք, մեր նախահայրը չկատարեց այն ու վտարվեց երկիր, որը կես աստիճան հեռու է դժոխքից եւ ինն աստիճան հեռու` Երկնքի արքայությունից: Այս էր մարդու նախնական վիճակը. շատ մոտ էր երկնքին եւ հեռու` դժոխքից։ Սակայն ներկայիս մեր վիճակն ավելի դժվար է, քան նախնական վիճակը… Քրիստոսը, տեսնելով մարդկային բնության անկումը, երկնքից եկավ երկիր, կարող ենք ասել` Ադամի ոտնահետքերով գնաց փնտրելու ու փրկելու նրան: Ադամի պես հողեղեն բնություն առավ եւ իրագործեց ադամորդիների` ողջ մարդկության փրկագործությունը` խաչելությամբ, եւ ապա՝ հարությամբ: Երկինք համբարձվելով` բացեց Երկնքի արքայության դուռը, որը փակված էր մեղսագործության պատճառով:

— Փաստորեն, Քրիստոսի փրկագործությամբ մարդկության առջեւ բաց են Երկնքի արքայության դռները: Մարդն այլեւս կարո՞ղ է մտնել Երկնքի արքայություն։

 

— Մի առիթով փարիսեցիները հարցնում են Քրիստոսին, թե երբ պիտի գա Երկնքի արքայությունը: Տերը պատասխանում է, որ Երկնքի արքայությունը դրսից տեսանելի ձեւով չի գալիս. «Երկնքի արքայությունը ձեր մեջ է» (տե՛ս Ղուկ. ԺԷ 20-21): Յուրաքանչյուր քրիստոնյա Երկնքի արքայությունը կարող է նախ իր մեջ ապրել` սբ Մկրտությամբ, սբ Հաղորդությամբ Աստծուն իր մեջ ընդունելով, բայց ամբողջապես` հոգով եւ մարմնով, կարող է վայելել Քրիստոսի երկրորդ գալուստից հետո, եթե արժանանա:

— Թերահավատ կամ անհավատ մարդիկ հաճախ են հարցնում, թե ինչո՞ւ հատկապես Երրորդության Երկրորդ Անձը` Որդի Աստված, պիտի խոնարհվեր հայրական բարձունքից եւ աշխարհ գար, մարդանար: Փրկագործության խորհուրդն այլ կերպ չէ՞ր կարող կատարվել։

 

— Մինչ Քրիստոսի գալուստը բազում մարգարեներ չարչարվեցին, սղոցվեցին, սպանվեցին, սակայն մարդկության փրկագործությունը տեղի չունեցավ: Մարդկության փրկությունը պիտի կատարվեր միայն Աստծո Որդու արյան հեղումով, որովհետեւ միայն Քրիստոսի արյունն էր ի զորու փրկելու մարդկությանը: Գր. Տաթեւացին ասում է, որ եթե անգամ ողջ տիեզերքը, ողջ արարչությունը դառնան անգին քար, չեն հավասարվի Քրիստոսի արյան մեկ կաթիլին:

— Հա՛յր սուրբ, Տերը Հովհաննու Ավետարանում ասում է, որ ինչպես Մովսեսն անապատում բարձրացրեց օձը, այնպես էլ Մարդու Որդին պիտի բարձրանա, որպեսզի ով Նրան հավատում է, հավիտենական կյանքն ընդունի… (Հովհ. Գ 14-15): Ինչպես կբացատրեք այս համեմատությունը։

 

— Նախ վերհիշենք պատմությունը: Իսրայելացիներն անապատում տրտնջում, բողոքում էին Տիրոջ դեմ, եւ Աստված թունավոր օձեր է ուղարկում նրանց վրա, որոնց խայթոցներից մահանում էին: Սակայն զղջում են իրենց սխալների համար ու դիմելով Մովսեսին` ասում են. «Աղոթի՛ր քո Տեր Աստծուն, որպեսզի այս թունավոր օձերը վերանան»: Տերը պատվիրում է Մովսեսին իր գավազանի վրա պղնձե օձ փակցնել, եւ ով հավատով նայեր այդ օձին ու գավազանին` կփրկվեր օձերի խայթոցներից: Եկեղեցու սուրբ հայրերն ասում են, որ Մովսեսի գավազանը խորհրդանշում է խաչը. ինչպես Մովսեսը բարձրացրեց պղնձյա օձը, այնպես էլ Տերը բարձրացավ խաչի վրա: Եվ ով հավատքով նայի այս «գավազանին» ու ապավինի խաչին ու Խաչյալին, պիտի փրկվի օձերի խայթվածքներից, այսինքն` մեղքերի վերքերից, սատանայի հասցրած վիրավորանքներից:

— Փաստորեն Քրիստոսի զոհագործությամբ, Նրա թափած անմեղ արյամբ մեղավոր մարդկությունը փրկվեց հավիտենական դատապարտությունից, սակայն մարդը պիտի գիտակցի, որ մեղավոր է եւ փրկության կարիք ունի եւ դառնա առ Աստված: Իսկ ինչպե՞ս է մարդը գալիս այդ գիտակցությանը…

 

— Քրիստոսն ասում է. «Լույսը եկավ աշխարհ, սակայն մարդիկ խավարն ավելի սիրեցին, քան լույսը» (Հովհ.Գ 19 ): Ով չարն է գործում, չի գալիս դեպի լույսը: Եվ մենք գիտենք, որ բոլոր մեծամեծ մեղքերը` գողություն, շնություն, սպանություն եւ այլն, գործվում են գիշերով՝ խավարի մեջ: Մարդը վախենում է տեսանելի արեգակի լույսից, որովհետեւ կարծում է, որ արեգակի լույսը հայտնի կդարձնի իր մեղքերը: Բայց չի վախենում իմանալի, արդարության Արեգակի` Քրիստոսի Լույսից, Աստծու ամենատես աչքից, որովհետեւ Աստծուց ծածուկ բան չկա: Ամեն ոք, եթե հասկանա, որ իր ամենագաղտնի խորհուրդն անգամ Աստված տեսնում է, գիտի (ոչ միայն Աստված, այլեւ իր պահապան հրեշտակը), երբեք մեղք չի գործի, կփորձի մաքրվել վատ խորհուրդներից` սրտում ծնվող չար նախանձից, բարկությունից, ցանկասիրությունից… Աստծո վախը, ճշմարիտ հավատը նվազել են մարդկանց մեջ. դա է մեղքի գիտակցությանը չգալու պատճառը: Պողոս առաքյալը պատգամում է մեղքի դեմ պայքարել «արյուն թափելու աստիճան» (տե՛ս Եբր. ԺԲ 4): Երբ մենք մեռնենք այս (մեղքի դեմ) պայքարում, Աստված մեզ հարություն կտա, ու կհաղթենք: Սա է քրիստոնյայի ողջ կյանքը` պայքար, մահ, հարություն: Այս ճանապարհով միայն կհասնենք Երկնքի արքայություն: Հիշենք, որ փրկությունը մեզ տրված է Աստծու շնորհով, սակայն առանց մեր ճիգ ու ջանքի՝ չենք ժառանգի հավիտենությունը:

— Ամեն դեպքում, որքան էլ մարդը փորձի լռեցնել իր խղճի ձայնը, այն միշտ աղաղակում է, դատապարտում մեղսագործին, որովհետեւ, ինչպես ասում են Եկեղեցու հայրերը, խիղճն Աստծու ձայնն է մարդու մեջ։

 

— Այո՛, խիղճը մեր մեջ կարգված շատ զորավոր «դահիճ» է, նաեւ` խրատող գավազան: Մարդը կարող է ժամանակավորապես լռեցնել իր խղճի ձայնը, սակայն երբեք չի կարող այն վերացնել: Մենք պիտի հաշտվենք մեր խղճի ձայնի հետ, խոստովանությամբ մաքրվենք մեր մեղքերից, բարին գործենք, հրաժարվենք չար արարքներից, որպեսզի այդ «դահիճը» մեզ այլեւս չպատժի:

— Հա՛յր սուրբ, Աստվածորդին խաչվեց ողջ մարդկության փրկության համար, յուրաքանչյուր մեղավորի համար, սակայն դառնանք մեր իրականությանը. շատ մարդիկ այսօր ապրում են իրենց կյանքն այնպես, կարծես Աստծո Որդին ամենեւին չի խաչվել իրենց համար։ Ըստ առաքյալի խոսքի՝ իրենց անօրեն ընթացքով վերստին խաչում են Նրան:

 

Իրենց ազատ կամքով Քրիստոսի փրկության հրավերը մերժող մարդիկ ի՞նչ են ժառանգելու հադերձյալում։

— Պողոս առաքյալը հստակ պատասխանում է այս հարցին` ասելով. «Մի՛ խաբվեք. ո՛չ պոռնիկներ, ո՛չ կռապաշտներ, ո՛չ շնացողներ, ո՛չ իգացողներ, ո՛չ արվամոլներ, ո՛չ գողեր, ո՛չ ագահներ, ո՛չ հարբեցողներ, ո՛չ բամբասողներ եւ ո՛չ էլ հափշտակողներ Աստծու արքայությունը չպիտի ժառանգեն» (Ա Կորնթ. Զ 9-10): Աստված չի ծաղրվում: Զարհուրենք այդ մեղքերից, որոնցով վերստին խաչում ենք Տիրոջը: Մարդիկ ամաչում, զարհուրում են, երբ որեւէ մեկն իմանում է իրենց հանցանքները: Եվ որքան ամոթալի ու զարհուրելի կլինի, երբ հավիտենական դատաստանի ժամանակ Քրիստոսի, հրեշտակների եւ ողջ մարդկության առջեւ հայտնի դառնան մարդու գործած ու նույնիսկ մտածած մեղքերն ու հանցանքները: Գր. Նարեկացին ասում է, որ վերջին դատաստանի ժամանակ մեղավոր մարդկանց մարմինների վրա կդաջվեն ու կերեւան նրանց կատարած բոլոր հանցանքներն ու սխալները։ Իմանալով այս ամենը` ետ կանգնենք մեղքերից, գիտենանք, որ սատանան իշխանություն ունի միայն մեղսագործների վրա, ովքեր արդեն չարի իշխանության տակ են, իսկ մեղքերից հրաժարվածները՝ Աստծու իշխանության:

— Հա՛յր սուրբ, կարո՞ղ ենք ասել, որ այս ժամանակավոր կյանքը տրված է մեզ փրկությունը, հավիտենականությունը ժառանգելու համար։

 

— Գր. Տաթեւացին ասում է, որ մարդու կյանքը 3 վայրկյան է` ծնունդ, կյանք եւ մահ: Ի՞նչ եք կարծում, ո՞րն է ավելի երկար ժամանակ՝ վայրկյա՞նը, թե՞ հավիտենությունը: Անշուշտ` հավիտենությունը: Ծերության շեմին հասած յուրաքանչյուր մարդ վկայում է, որ իր կյանքն անցել է մի ակնթարթի նման: Որքան իմաստուն են այն մարդիկ, ովքեր այս կյանքում ապրում են իբրեւ պանդուխտներ` ստանալով Երկնքի արքայության քաղաքացիությունը: Տալիս են երեք ակնթարթը` շահում հավիտենականությունը: Եվ որքան անմիտ են այն մարդիկ, ովքեր զրկվում են հավիտենությունից` այս երեք ակնթարթն ապրելու համար:

— Ինչո՞ւ է մարդը վախենում խոստովանել հավիտենության գոյությունը։

 

— Քրիստոսը տալիս է այս հարցի պատասխանը. «Լույսը եկավ աշխարհ, սակայն մարդիկ խավարն ավելի սիրեցին, քան լույսը, որովհետեւ իրենց գործերը չար էին» (Հովհ. Գ 19): Չարագործ մարդը զարհուրում է լույսից, հավիտենական կյանքից, որովհետեւ գիտի, որ ինքն այդտեղ մաս եւ բաժին չունի: Մեղքն է մարդուն արգելում մտածել Արքայության մասին: Իսկ մաքուր եւ մեղքերից թեթեւ մարդը ձգտում է դեպի լույսը, հրաժարվում է աշխարհի ամեն ունայնություններից` ընթանալով Երկնքի արքայության ճանապարհով:

Քրիստոսի առաջին գալուստը փրկության համար էր, սակայն երկրորդ անգամ Տերը պիտի գա` աշխարհը դատելու: Այս առիթով մի առակ հիշենք: Արքունական ճանապարհով ընթանում էր ամեհի ձիերի մի կառք, իսկ ճանապարհին ընկած է լինում երեխա, որին անձնվիրաբար փրկում է մի երիտասարդ: Անցնում են երկար տարիներ: Այդ մանուկը դառնում է ավազակ: Բազմաթիվ չարիքներ է գործում, մարդկանց սպանում, թալանում եւ ի վերջո՝ դատաստանի առջեւ կանգնում: Դատարանը նրան մահվան է դատապարտում: Հանկարծ դատապարտյալը նկատում է, որ դատավորի դեմքը շատ ծանոթ է: Հիշում է, որ նա այն նույն մարդն է, ով տարիներ առաջ փրկել էր իր կյանքը: Ավազակը դիմում է նրան` խնդրելով վերստին փրկել իրեն: Դատավորը պատասխանում է. «Այսօր ես չեմ կարող օգնել քեզ, որովհետեւ այն ժամանակ ես փրկիչ էի, իսկ այսօր` դատավոր»: Այսպես էլ Քրիստոսի դատաստանն է։ «Հիմա է ընդունելի ժամանակը, հիմա է փրկության օրը» (տե՛ս Բ Կորնթ. Զ 2),- ինչպես ասում է Պողոս առաքյալը: Այս վայրկյանից սկսած պիտի ապաշխարենք` փրկության արժանանալու համար: Քրիստոսն այսօր նստած է Իր ողորմության աթոռին, իսկ երկրորդ՝ ահեղ գալստյան ժամանակ կնստի Իր դատաստանի աթոռին ու այլեւս չի փրկելու, այլ դատապարտելու է:

Փորձենք գնալ Քրիստոսի ուղենշած փրկության ճանապարհով, որպեսզի մեր կյանքն իմաստավորվի: Երանի այն մարդուն, ով իր սրտի մեջ Աստված ունի. այդպիսի մեկն ամեն ինչ ունի: Եվ վայ այն մարդուն, ով իր սրտում Աստված չունի, դժբախտ է այդպիսին, որովհետեւ, եթե անգամ ողջ աշխարհն էլ իր ոտքերի տակ ունենա, դարձյալ ոչինչ չունի: Իմ մաղթանքն է, որ Աստված բնակվի մեր սրտերում` իմաստավորելով մեր կյանքը։

 Հյուրընկալեց Անժելա ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԸ

Advertisements

Թողնել պատասխան

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Փոխել )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Փոխել )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Փոխել )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Փոխել )

Connecting to %s